| |
GRAD I JA
Bijenale
Postoji mnogo valjanih načina da se izabere lep ram u koji staje vredna slika. Za sliku začeća Bijenala
umetničkog dečjeg izraza (BUDI ’06) odabran je ram „Odbrana prirode”, jer je izvanredno pristajao
Pančevu: Gradu-Roditelja, Gradu-Kolevke, Gradu-Doma NOVOPRIDOŠLICE!
Urban
Slika prvih koraka novog MEZIMCA – BUDI ’08 – savršeno pristaje ramu „Grada”. Nastao u gradu,
rođen u gradu, i pripisan gradu – BUDI je gradsko dete! Urbani okvir je, dakle, baš tačan prostor
u kome će sigurno hodati BUDI, tako sigurno da svojim čulima može da proveri i u svoje odzive
postupno smešta ljude, ponašanja, odeću, frizure, kuće, biljke, ograde, krovove, vrtiće, škole, pijace,
prodavnice, radio i TV stanice, ulice, kontejnere, kaldrmu, asfalt, semafore, bicikle, motore, automobile,
benzin, svetleće oglase...
Grad
Prema odrednicama i podacima preuzetim iz trenutno najveće planetarne enciklopedije (vidi: www.
wikipedia.org), GRAD je „zajednica koja broji od nekoliko stotina do više hiljada ljudi, mada se može
primeniti i na teritoriju. (...) Uopšteno, gradovi se određuju i na osnovu ekonomskih, industrijskih,
tržišnih, poljoprivrednih i drugih svojstava”.
U Čileu, na primer, gradovi su „urbane celine koje nastanjuje od 2001 do 5000 stanovnika, ili ekonomski
razvijena područja sa 1001 do 2000 stanovnika”. Nemci, recimo, mesta sa preko 100 000 stanovnika
nazivaju velikim gradovima, a isto tako u svoju mapu upisuju i važna istorijska mesta, bez obzira na
trenutnu naseljenost. U Mađarskoj, međutim, naselje je grad („čak i ako broji ne više od 2500 duša”), ukoliko
ispunjava posebne uslove: visok životni standard i razvijene institucije od javnog značaja (npr. ako
ima svoju sopstvenu samostalnu srednju školu!). U Indiji, pak, gradovima nazivaju samo mesta sa preko
5000 stanovnika. Najveći gradovi na svetu imaju milionsko stanovništvo: Tokio u Japanu – 28 025 000;
Meksiko Siti u Meksiku – 18 131 000; Sao Paolo u Brazilu – 17 711 000; Njujork Siti u Americi – 16 626 000;
Šangaj u Kini – 14 173 000; Kalkuta u Indiji – 12 900 000; Buenos Aires u Argentini – 12 431 000 ... |
| |
Metropolis
Savršen odgovor na prihvaćene definicije (bilo koje vrste), oduvek je bio i jeste pokušaj novih
tumačenja. METROPOLIS je dosad bila odrednica samo onih gradova koji su se po broju stanovnika
ili industrijskim ili tržišnim ili nekim drugim odabranim merilima izdvojili kao VELEGRADI. A šta ćemo
sa varošima, koje imaju PROPISAN BROJ STANOVNIKA za VELEGRAD? A šta ćemo sa rudarskim oblastima,
čiji INDUSTRIJSKI značaj prevazilazi okvire VELEGRADA? A šta ćemo sa tržnim centrima, koji
najslikovitije odražavaju puls VELEGRADA? A šta ćemo sa novonastalim „trgovima i zajednicama” kojima
bi DECA mogla postaviti vrednost metropole?
’08
Neki nepoznati autor je zapisao: „Grad je velika komuna u kojoj zajedno žive usamljeni ljudi”. (...)
Neki drevni jezici poslužili su savremenim krštenjima grada: starogrčki (700. p.n.e – 300. n.e) naziv za
grad, a istovremeno i zasebnu državu (pólis) upotrebljen je za identifikaciju velegrada (metró-pólis):
qytet (albanski); chéng (kineski); velkomisto, velké město, misto (češki); urbo, urbego
(esperanto); ville, cité (francuski); stadt (nemački); ; qytet (havajski); város
(mađarski); citta (italijanski); kanji (japanski); miasto (poljski); cidade, município (portugalski); gorod
(ruski); ciudad (španski); mji (svahili)...
Neke statistike pod gradom podrazumevaju glavni centar, neke i periferiju, a neke čak i getoe. Neke
mreže gradove prepoznaju samo po saobraćaju, trgovini, poslovanju, novcu... Neki sistemi razlikuju
gradove prema upravljanju od strane države, crkve, NJ.K.V, prema političkoj moći... Neke kulture
gradovima obavezno pridaju smisao parkova, igrališta, ringišpila... Neki gradovi nose gradska
imena: Grad Svetlosti, Grad Anđela, Univerzitetski Grad, Večni Grad, Zabranjeni Grad, BEOGRAD...
Neki ljudi gradove smeštaju u epohe u kojima su tekli med i mleko: zlatna doba umetničkih i
kulturnih procvata.
Da li je neko primetio da baš nigde nije naveden ram kulture i umetnosti dečjeg izraza, kao
osnov za ustanovljenje i priznavanje GRADA? BUDI ’08 dečja je teritorija za uspostavljanje nove
metropole! Oni koji su spremni za izazov, pokušaće da dokažu da imaju pravo na sopstveni grad, čije
su vrednosti metropolske!
|
| |
|
|
